کاربرد زیاد کامپیوترها، موجب نگرانیهائی در خصوص سلامت افراد شده است . کاربران زیادی از سمپتومها و علائمی نظیر ناراحتی چشم ، دردهای عضلانی و استرس مینالند. میزان این علائم ارتباط مستقیمی با کاربرد کامپیتر دارد . مجموعه مشکلات چشمی و بینائی وابسته به کاربرد کامپیوترتحت عنوان "سندرم computer vision" بررسی میشود . کاربرهای زیادی که با کامپیوتر کار میکنند دچار این علائم هستند اما براساس شواهد موجود ، به احتمال قوی کاربرد کامپیترها موجب تغییرات و آسیبهای دائمی برروی چشم و دستگاه بینائی نمیشود . در اینجا به بیان فاکتورهای وابسته به مشکلات چشمی و بینائی پرداخته و توصیه های لازم جهت پیشگیری یا کاهش آنها را ذکر میکنیم .
شکایات وابسته به چشم و بینائی
بر اساس گزارش اپتومتریستها ، بیش از 14% بیماران مراجعه کننده ، دچار سمپتومهای بینائی یا چشمی وابسته به کاربرد کامپیوتر هستند.شایعترین این سمپتومها عبارتند از درد چشمی، سردرد، دید تار و دردهای گردن یا شانه . از فاکتورهائی که در ایجاد این سمپتومها دخالت دارند میتوان به خطای انکساری ، طراحی ضعیف کامپیوتر، طراحی ضعیف محل کار و کار زیاد با کامپیوتر اشاره کرد. مشکلات بینائی به هنگام کار با کامپیوتر عموما موقتی بوده و پس از اتمام کار در انتهای روز رفع میشوند . با این وجود برخی از کاربران ممکن است حالاتی نظیر تاری دید دور ، حتی پس از کار را نیز داشته باشند . در چنین شرایطی بمنظور جلوگیری از خطای انسانی بعلت مشکلات بینائی و افت راندمان کار ، باید عوامل ایجاد این مشکلات را کاهش داد .
نیازهای بینائی کار با کامپیوتر
بعلت وجود کانتراست پائین و glare ، کلمات و حروف برروی صفحه مانیتورممکن است براحتی صفحه کاغذ دیده نشوند. فاصله از صفحه مانیتور و زاویه دید در کار با کامپیوتر متفاوت از مطالعه یک کتاب و نگارش است . بنابر این فوکوس چشم و حرکات چشمی در کار با کامپیوتر شرایط جدیدی را بر سیستم بینائی تحمیل میکند. کاربران مسن تر ممکن است در انطباق با این شرایط جدید دچار مشکل شوند . عینک یا لنز تماسی تجویز شده برای استفاده عمومی ممکن است برای کار با کامپیوتر مفید نبوده و لنزهای مخصوص حرفه ای با طراحی ، قدرت، رنگ و پوشش خاصی برای رفع نیازهای کار با کامپیوتر و افزایش توانائیهای بینائی و راحتی لازم باشد . مشکل فوکوس چشم یا همکاری دوچشمی ممکن است با عینک یا عدسی تماسی برطرف نشود. در این صورت یک برنامه vision therapy برای بهبود ناهماهنگی دوچشمی لازم است .
شایان ذکر است که استراحت در بین ساعات کار به میزان زیادی از استرس و سمپتومهای بینائی میکاهد .
مشکلات عیوب انکساری تصحیح نشده
وجود هرگونه مشکل چشمی ،هرچند کوچک، ممکن است بازده کار با کامپیوتر را کاهش دهد. عدم تصحیح یا تصحیح کمتر خطاهای انکساری میتواند موجب بروز استرس بینائی شود. بنابر این تمام کاربران کامپیوتر باید بطور منظم و دوره ای تحت معاینه چشمی دقیق قرار گیرند .
اشعه خروجی از صفحه مانیتور
همانند اکثر وسائل برقی ، کامپیوترها نیز هر دو اشعه یونیزه و غیریونیزه را که شامل نور مرئی، ماورای بنفش، فراسرخ،اشعه ایکس و امواج رادیوئی هستند از خود ساطع میکنند. البته این امواج به لحاظ کم بودن مقدار آنها، قابل اندازه گیری نبوده و خطرزا نیستند.بر اساس تحقیقات انجام یافته هیچگونه ارتباط مستقیمی بین اشعه کامپیوتر و بیماریهای چشمی نظیر کاتاراکت یافت نشده است . یک نکته قابل توجه آن است که اکثر کامپیوترها موجب یک شارژ الکترواستاتیک در محدوده صفحه مانیتور میشود. این شارژ موجب جذب و تجمع گرد و غبار و ذرات معلق در هوا برروی صفحه مانیتور شده و ممکن است به ایجاد حساسیتهای پوستی و خارش چشمی شود.
میزان روشنائی محل کار
این فاکتور یکی از مهمترین فاکتورهای محیطی در کار با کامپیوتر است. مشکلات مرتبط با روشنائی محل کار زمانی بروز میکند که کامپیوترها را در مکانی قرار میدهند که میزان روشنائی آنها مناسب کارهای نوشتاری معمولی و سنتی است . در این فضاها نورپردازی بگونه ای است که تصور میرود کاربران فعالیتهای خود را در زاویه دید 20 الی 40 درجه پائین تر از خط افق انجام میدهند. در حالیکه کامپیوترها بگونه ای قرارمیگیرند که خط نگاه بالاتر از خط افق است . نورهای محیطی در میدان محیطی دید ممکن است موجب glare شوند . پنجره ها ، لامپهای فلورسنت بالای سر و لامپ روی میز ممکن است موجب این سمپتوم شوند . با یک نورپردازی مناسب میتوان این مشکلات را کمتر کرد . معمولا افراد مسن تر در مقایسه با جوانترها به نور بیشتری نیاز دارند .افراد بالای 50 سال ، دو برابر نور بیشتر لازم دارند . شدت روشنائی صفحه مانیتور و اطاق باید بالانس باشد . برای اطاقهای نیمه تاریک باید از سطح نوری پائین تر استفاده کرد.
بطور کلی در شرایط معمولی باید از سطوح نوری بین 200 تا 700 لوکس( حدود 20تا70 فوت کندل ) استفاده کرد . جهت کاهش glare میتوان از فیلترهای مخصوص برروی صفحه کامپیوتر استفاده کرد. پنجره ها یک منبع عمده glare هستند . کاربرها نباید رو به پنجره بنشینند. پنجره ها باید دارای پرده قابل تنظیم باشند.
منبع: انجمن اپتومتری آمریکا
